{"id":1115,"date":"2025-06-03T13:53:55","date_gmt":"2025-06-03T12:53:55","guid":{"rendered":"https:\/\/onderwijs.stadenesch.nl\/filosofie\/?page_id=1115"},"modified":"2025-06-17T11:39:07","modified_gmt":"2025-06-17T10:39:07","slug":"nancy-katherine-hayles","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/onderwijs.stadenesch.nl\/filosofie\/nancy-katherine-hayles\/","title":{"rendered":"Nancy Katherine Hayles"},"content":{"rendered":"\n<p>Kunnen alleen mensen denken? Er zijn mensen die dat vinden. Het argument hiervoor is vaak dat all\u00e9\u00e9n mensen een bewustzijn hebben. Dat <em>bewustzijn<\/em> is voor deze mensen belangrijk om te kunnen denken.<\/p>\n\n\n\n<p>Maar is bewustzijn \u00e9cht zo belangrijk voor het denken? Volgens Hayles niet. Zij stelt dat ook <strong>niet-bewuste<\/strong> en <strong>niet-levende <\/strong>&#8216;entiteiten&#8217; kunnen denken. Je rekenmachine kan rekenen, je telefoon heeft een enorm geheugen en kunstmatige intelligentie heeft zelfs een lerend vermogen! En wij mensen? Wij mensen maken regelmatig een koppeling met apparaten; een <strong>cognitieve assemblage<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Naar de supermarkt<\/h3>\n\n\n\n<p>Stel je voor; je moet naar de supermarkt in een stad die je niet kent. Je pakt je telefoon erbij en opent een navigatie-app. Je voert &#8216;supermarkt&#8217; in en je krijgt binnen een seconde de volledige route. Je volgt de app en je komt bij de supermarkt. Jij hebt denkwerk verricht; je hebt een keuze gemaakt waar je naartoe wilt en dit als opdracht gegeven aan de app.<\/p>\n\n\n\n<p>Je navigatie-app heeft \u00f3\u00f3k denkwerk verricht! Samen hebben jullie deze denkopdracht uitgevoerd. Misschien heeft deze app wel het meeste denkwerk verricht, want navigeren valt niet mee&#8230;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Cognitieve assemblage<\/h3>\n\n\n\n<p>Op het moment dat jij je eigen <strong>cognitief<\/strong> vermogen verbindt met een apparaat om een <em>tijdelijke functionele koppeling te maken om een denk-opdracht te verdelen, <\/em>dan ben je bezig met een <strong>cognitieve assemblage<\/strong>. Hierbij staat &#8216;cognitief&#8217; voor het <em>denken<\/em> en &#8216;assemblage&#8217; voor het <em>verdelen<\/em> of samenstellen.<\/p>\n\n\n\n<p>Terug naar de supermarkt. Wanneer jij aan het navigeren bent (een denk-opdracht) samen met je telefoon, dan ben jij \u00e9n je telefoon onderdeel van een <strong>cognitieve assemblage<\/strong>! Op dat moment, een moment van verstrengeling, samensmelting en samenstelling, ben je <strong>posthumaan<\/strong>!<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Niet-bewuste cognitie<\/h3>\n\n\n\n<p>Voor Hayles maakt het niet uit of iets een <em>bewustzijn<\/em> heeft of niet, voor het uitvoeren van een cognitieve taak. Je telefoon het geen bewustzijn, het kan niet voelen en het zal geen mening hebben&#8230; T\u00f3ch kan het wel een cognitieve taak uitvoeren! Hayles noemt dit vormen van<strong> niet-bewuste cognitie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>We kennen tegenwoordig steeds zelfstandigere vormen van niet-bewuste cognitie. Er bestaan zelflerende algoritmes en autonome (zelfstandige) drones. Ook dit zijn vormen van niet-bewuste cognitie! <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\" \/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Belang van menselijke cognitie<\/h3>\n\n\n\n<p>Toch is de menselijke cognitie niet <em>on<\/em>belangrijk voor Hayles. Juist doordat wij een bewustzijn hebben, kunnen we pijn voelen en <strong>kwetsbaar<\/strong> zijn. Hierdoor hebben we een <strong>empathisch vermogen<\/strong> (invoelend vermogen) en zijn wij in staat om <strong>verantwoordelijkheid<\/strong> te nemen. Volgens Hayles blijven wij <strong>moreel verantwoordelijk<\/strong> (moraliteit is het geheel van normen en waarden) voor onze technische creaties. Dus ook voor de autonome drones of kunstmatige intelligentie omdat de mens ze hebben gemaakt.<\/p>\n\n\n\n<p>De technische cognitie kan super snel berekeningen maken en zal dit met minder fouten doen dan mensen. Toch is het juist de kwetsbaarheid die van belang is bij morele keuzes en bij het kunnen dragen van verantwoordelijkheid.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kunnen alleen mensen denken? Er zijn mensen die dat vinden. Het argument hiervoor is vaak dat all\u00e9\u00e9n mensen een bewustzijn hebben. Dat bewustzijn is voor deze mensen belangrijk om te kunnen denken. Maar is bewustzijn \u00e9cht zo belangrijk voor het denken? Volgens Hayles niet. Zij stelt dat ook niet-bewuste en niet-levende &#8216;entiteiten&#8217; kunnen denken. Je &hellip; <a href=\"https:\/\/onderwijs.stadenesch.nl\/filosofie\/nancy-katherine-hayles\/\" class=\"more-link\">Verder lezen <span class=\"screen-reader-text\">Nancy Katherine Hayles<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1115","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/onderwijs.stadenesch.nl\/filosofie\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1115","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/onderwijs.stadenesch.nl\/filosofie\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/onderwijs.stadenesch.nl\/filosofie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onderwijs.stadenesch.nl\/filosofie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/onderwijs.stadenesch.nl\/filosofie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1115"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/onderwijs.stadenesch.nl\/filosofie\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1115\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1122,"href":"https:\/\/onderwijs.stadenesch.nl\/filosofie\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1115\/revisions\/1122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/onderwijs.stadenesch.nl\/filosofie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1115"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}